Facharbeit: Woordafbreking en typografie

Deze pagina is met AI uit het Duits vertaald. Ze is niet door een moedertaalspreker gecontroleerd. Originele pagina in het Duits

Uitgevulde tekst zonder gaten, afkortingen en getallen die niet uit elkaar worden gerukt, de juiste streepjes en Duitse aanhalingstekens: zo ziet je Facharbeit er verzorgd uit. Het meeste stel je één keer in, de rest doet de autocorrectie.

📄 Werkblad openen (PDF, in het Duits) 📝 Übungsdatei (.odt) 📝 Übungsdatei (.docx)

De video

In de video zie je LibreOffice in de browser. Voor de spaties staan de opmaaktekens aan: elke spatie verschijnt als een klein punt.

Ondertitels zijn er in tien talen. Je kiest ze in de video, rechtsonder.

Het belangrijkste

Woordafbreking en spellingcontrole hangen af van de taal van de tekst. Die staat onderaan in de statusbalk en moet Duits (Duitsland) zijn (Deutsch (Deutschland)).

Met woordafbreking worden lange woorden aan het eind van de regel afgebroken en de gaten in de uitgevulde tekst worden kleiner.

Harde spatie: Ctrl+Shift+Spatiebalk

Ze verbindt twee woorden die aan het eind van de regel niet gescheiden mogen worden: S. 112 (blz. 112), z. B. (bijv.), 50 g, 10 %, Abb. 3 (afb. 3). In LaTeX schrijf je daarvoor een tilde: S.~112. Graden van een hoek staan direct tegen het getal: 10°.

Ook tussen „z.” en „B.” hoort een harde spatie. Bij ingeschakelde opmaaktekens herken je haar aan het grijze vakje.

Gedachtestreepje (–) in plaats van koppelteken (-): typ spatie, koppelteken, spatie en schrijf verder – de autocorrectie maakt er het lange streepje van. Bij paginabereiken als 45–47 staat het zonder spaties; typ daarvoor twee koppeltekens. Aanhalingstekens zet het programma zelf op zijn Duits („…“) als de taal klopt.

Rechte schrijfmachinetekens opnieuw getypt: „Wie genau …?“

Het werkblad

Hier zie je het werkblad bij de video (in het Duits). Is er een oefenbestand, dan download je het hierboven en werk je in je eigen tekstverwerker. De hints staan ondersteboven – draai het blad pas om als je zelf niet verder komt. Je kunt het ook als pdf openen.

📄 Werkblad openen (PDF, in het Duits)

Antwoorden van het werkblad tonen

Probeer het zelf

Opgave

In welke van deze gevallen hoort een harde spatie? a) S. 12 · b) 5 kg · c) im Jahr 2027 · d) z. B. · e) 30 ° (hoek)

Antwoord tonen

a), b) en d). Bij c) is het een heel gewone spatie. Bij e) hoort helemaal geen spatie: 30°.

Verder leren met een taalmodel

Je bent mijn docent en helpt me bij mijn Facharbeit. Ik leer typografie in de tekstverwerker: harde spatie, gedachtestreepje en koppelteken, Duitse aanhalingstekens, woordafbreking. Geef me na elkaar vijf korte zinnen waarin iets typografisch fout is en laat me de fouten vinden. Wacht op mijn antwoord en leg het dan kort uit.

Zo is het ontstaan: het idee en de keuze van de onderwerpen zijn van mij. Draaiboek, voorbeeldwerkstuk, opdrachten en deze pagina zijn door een taalmodel (LLM) ontworpen volgens mijn aanwijzingen. De schermopnamen heeft een script automatisch gemaakt in LibreOffice (in de browser, met Collabora Online); het controleerde na elke stap of de instelling echt was opgeslagen. De stem is gemaakt met Qwen3-TTS, naar het voorbeeld van mijn eigen stem.

Het voorbeeldwerkstuk over de draadslinger is verzonnen, net als de persoon „Alex Beispiel” en de twee bronnen in de literatuurlijst.

De video's, werkbladen, oefenbestanden, teksten en prompts van deze serie vallen onder de licentie CC BY 4.0: je mag ze gebruiken, aanpassen en doorgeven als je de bron noemt.